Tarihsel Arka Plan ve Diplomatik Süreklilik
Türkiye’nin Ethiopia ile ilişkileri Cumhuriyet’in ilk yıllarına uzanıyor. 1926’da Addis Ababa’da açılan büyükelçilik, Türkiye’nin Sahra Altı Afrika’daki en eski diplomatik temsilciliklerinden biri olma özelliğini taşıyor. Erdoğan da dönüş yolunda yaptığı açıklamada bu tarihsel bağa dikkat çekerek Addis Ababa’nın Türkiye-Afrika ilişkilerinde özel bir yere sahip olduğunu vurguladı.
2005 yılında dönemin Başbakanı olarak Etiyopya’ya resmi ziyarette bulunan Erdoğan’ın temasları, Türkiye’nin Afrika açılım politikasında yeni bir dönemin başlangıcı olmuştu. Aynı yıl Türkiye, Afrika Birliği nezdinde gözlemci statüsü kazanmış, Addis Ababa Büyükelçiliği de Afrika Birliği’ne akredite edilmişti. Bu adım, Türkiye’nin kıta genelindeki diplomatik ve ekonomik varlığını kurumsal zemine taşıdı.
Afrika Boynuzu’nda Stratejik Hesaplar
Etiyopya; Somali, Sudan, Eritre ve Mısır ile çevrili konumu nedeniyle Afrika Boynuzu’nun kilit ülkesi olarak görülüyor. Diplomasi merkezi kimliği ve bölgesel krizlerdeki rolü, Addis Ababa’yı stratejik açıdan öne çıkarıyor.
Türkiye’nin özellikle Somali ile geliştirdiği yakın ilişkiler ve bölgesel arabuluculuk girişimleri, son dönemde dikkat çekiyor. Ocak 2025’te Somali ile Etiyopya arasında imzalanan “Ankara Protokolü”, Ankara’nın barış ve istikrar odaklı diplomasi çabalarının bir örneği olarak değerlendiriliyor.
Bölgesel Rekabet ve Mesajlar
Erdoğan’ın Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed Ali ile gerçekleştirdiği ortak basın toplantısında verdiği mesajlar, yabancı aktörlerin Afrika Boynuzu’ndaki etkisine yönelik eleştiriler içerdi. Erdoğan, bölge sorunlarının bölge ülkeleri tarafından çözülmesi gerektiğini vurgulayarak Afrika Boynuzu’nun küresel güç mücadelesine sahne olmaması gerektiğini dile getirdi.
Son yıllarda Afrika’da Çin, ABD, Türkiye ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi aktörlerin etkisi artarken, İsrail’in Somaliland’ı tanıma kararı da bölgesel dengeler açısından yeni bir tartışma başlığı oluşturdu.
“Türkiye Artık Oyun Kuran Bir Aktör”
Uzmanlara göre Türkiye, yalnızca Somali ve Libya’daki varlığıyla değil, kıta genelinde geliştirdiği diplomatik, ekonomik ve askeri iş birlikleriyle Afrika’da “hesaba katılan” bir ülke konumuna yükseldi. Etiyopya ziyareti de bu stratejinin devamı niteliğinde görülüyor.
Ankara’nın mesajı net: Afrika Boynuzu’nda barış ve istikrarın sağlanması için bölgesel sahiplenme esas olmalı; dış müdahaleler yerine iş birliği ve diplomasi ön planda tutulmalı. Erdoğan’ın Addis Ababa temasları, bu yaklaşımın son halkası olarak kayda geçti.
kaynak:sabah
