—
Kalkınma Yolu’nda dikkat çeken imza krizi! Irak’taki tartışmanın perde arkasında ne var?
Türkiye ile Irak arasında imzalanan anlaşmalarda Kalkınma Yolu Projesi gündemin merkezine oturdu. Irak Ulaştırma Bakanı Veheb Selman Muhammed’in mutabakat zaptına imza atmakta direnmesi dikkat çekerken, Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi’nin müdahalesi sonrası imzalar atıldı. Uzmanlara göre yaşananlar, projeye doğrudan karşı çıkıştan çok Irak içerisindeki siyasi ve ekonomik dengelerle bağlantılı olabilir.
Türkiye ile Irak arasındaki ilişkilerde önemli bir adım daha atıldı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi’nin Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’ndeki görüşmelerinin ardından iki ülke arasında çeşitli alanlarda 5 anlaşma imzalandı.
Törene ise Kalkınma Yolu Projesi ile ilgili mutabakat zaptının imza sürecinde yaşananlar damga vurdu.
Irak Ulaştırma Bakanı Veheb Selman Muhammed’in anlaşmaya imza atmakta direnmesi dikkat çekerken, Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi’nin müdahalesinin ardından mutabakat zaptı imzalandı. Törende yaşananlar kısa sürede uluslararası kamuoyunun da gündemine geldi.
TÜRKİYE VE IRAK ARASINDA 5 ANLAŞMA İMZALANDI
Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’ndeki temaslar kapsamında Türkiye ve Irak arasında eğitim, gençlik ve spor, sınai mülkiyet ile ulaştırma alanlarında anlaşmalar imzalandı.
Bunlar arasında Fişhabur-Ovaköy Sınır Kapısı üzerinden demiryolu ve karayolu taşımacılığına ilişkin mutabakat zaptı ile doğal kaynaklar karşılığında Irak'ta ulaştırma altyapısının geliştirilmesine ilişkin çerçeve mutabakat zaptı da yer aldı.
Kalkınma Yolu Projesi açısından kritik önem taşıyan anlaşmanın imza töreninde yaşanan gerilim ise projenin Irak içerisindeki yansımalarına ilişkin soru işaretlerini beraberinde getirdi.
“PROJEYE KARŞI BİR TAVIR OLARAK OKUMAMAK GEREKİR”
SETA Dış Politika Araştırmacısı Can Acun, yaşananları değerlendirirken Kalkınma Yolu Projesi'nin hem Türkiye hem de Irak açısından stratejik öneme sahip olduğunu belirtti.
Acun’a göre Iraklı Bakan’ın imza konusundaki tutumu doğrudan projeye karşı çıkış şeklinde değerlendirilmemeli. Irak’ta yeni hükümetin oluşmasıyla birlikte siyasi gruplar arasında ekonomik kaynakların ve projenin sağlayacağı gelirlerin nasıl paylaşılacağı konusunda çeşitli tartışmalar yaşandığına dikkat çekildi.
Projeyle birlikte kara ve demiryolu hatlarının yanı sıra sanayi bölgeleri ve yeni tarım alanlarının oluşturulmasının planlandığını belirten Acun, Kalkınma Yolu'nun 20 milyar doları aşan bir proje olduğunu ifade etti.
KALKINMA YOLU NEDEN BU KADAR ÖNEMLİ?
Kalkınma Yolu Projesi, Irak’ın Basra Körfezi’ndeki Faw Limanı’nı Türkiye üzerinden Avrupa’ya bağlamayı hedefleyen kapsamlı bir ulaştırma ve lojistik projesi olarak öne çıkıyor.
Demiryolu ve karayolu bağlantılarının yanı sıra enerji ve ticaret açısından da önemli fırsatlar sunması beklenen proje, Türkiye’nin bölgesel lojistik merkez olma hedefi açısından da kritik önem taşıyor.
Özellikle Orta Doğu’daki çatışmalar ve küresel ticaret yollarında yaşanan güvenlik sorunları, alternatif ulaşım güzergahlarının önemini artırıyor.
İRAN KALKINMA YOLU’NA NASIL BAKIYOR?
Kalkınma Yolu'nun yalnızca Irak ve Türkiye açısından değil, bölgesel güç dengeleri bakımından da önemli sonuçlar doğurabileceği değerlendiriliyor.
Can Acun, İran’ın projeye yaklaşımının ikircikli olduğunu belirterek, Kalkınma Yolu’nun İran’ın bölgesel bağlantısallık koridorlarındaki stratejik ağırlığını azaltabilecek bir güzergah olduğuna dikkat çekti.
Bununla birlikte Irak’taki İran’a yakın grupların dahi projenin Irak ekonomisi açısından taşıdığı önem nedeniyle projeyi resmi olarak desteklemek durumunda kaldığını belirten Acun, ülkedeki tartışmaların daha çok projenin oluşturacağı ekonomik değerin paylaşımı etrafında şekillendiğini ifade etti.
HÜRMÜZ VE BABÜLMENDEP KRİZİ KALKINMA YOLU’NUN ÖNEMİNİ ARTIRDI
Bölgedeki enerji ve ulaşım güvenliği sorunlarının Kalkınma Yolu Projesi'nin önemini daha da artırdığı değerlendiriliyor.
Hürmüz Boğazı ve Babülmendep’te yaşanan gelişmelerin küresel enerji ve ticaret hatlarını doğrudan etkilediğine dikkat çeken Acun, alternatif lojistik ve enerji güzergahlarının dünya ekonomisi açısından daha önemli hale geldiğini belirtti.
Türkiye’nin ortaya koyduğu yeni ulaşım ve enerji koridorlarının küresel arz güvenliği açısından önemli alternatifler oluşturabileceğini söyleyen Acun, Türkiye’nin jeopolitik konumunun bu süreçte öne çıktığını ifade etti.
ERDOĞAN: KALKINMA YOLU HER ZAMANKİNDEN DAHA ÖNEMLİ
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi ile düzenlediği ortak basın toplantısında Kalkınma Yolu Projesi'nin önemine dikkat çekti.
Erdoğan, bölgede yaşanan savaş ve krizlerin yalnızca savunma alanında değil, enerji ve ulaştırma alanlarında da iş birliğinin derinleştirilmesini gerekli kıldığını belirterek Kalkınma Yolu Projesi'nin mevcut gelişmeler karşısında “her zamankinden daha önemli” hale geldiğini vurguladı.
TÜRKİYE’NİN ALTERNATİF KORİDORLAR HAMLESİ
Kalkınma Yolu'nun yanı sıra Zengezur Koridoru ve Orta Koridor gibi güzergahların da Türkiye’nin bölgesel ulaştırma stratejisinde önemli bir yere sahip olduğu belirtiliyor.
Türkiye’nin Irak üzerinden Avrupa’ya uzanan ticaret yollarının yanı sıra enerji kaynaklarının Ceyhan üzerinden dünya pazarlarına ulaştırılması konusunda da önemli bir merkez olabileceği değerlendiriliyor.
Kalkınma Yolu'nun Basra Körfezi'nden Türkiye’ye uzanmasıyla Irak’ın enerji ve ticaret potansiyelinin küresel pazarlara daha hızlı şekilde taşınması hedefleniyor.
Uzman değerlendirmelerine göre Irak’ta yaşanan imza krizi, projenin geleceğinden ziyade Irak içerisindeki siyasi dengeler, güzergah üzerindeki ekonomik çıkarlar ve oluşacak yeni gelir paylaşımı tartışmaları üzerinden okunmalı.
Türkiye açısından ise Kalkınma Yolu Projesi, bölgesel ticaret ve enerji güvenliğinin yanı sıra ülkenin küresel lojistik merkez olma hedefini güçlendirecek stratejik projelerden biri olarak öne çıkıyor.kaynak:sabah
Kaynak: Konya Haberci
Yorumlar (0)