—
17 Ağustos Depremi’nin 27. Yılındayız! Türkiye Afet Yönetiminde Nereden Nereye Geldi?
17 Ağustos 1999 Marmara Depremi, Türkiye'nin afet yönetimindeki eksikliklerini tüm çıplaklığıyla ortaya koydu. “Nerede bu devlet?” sorusunun hafızalara kazındığı felaketin ardından Türkiye, arama-kurtarma kapasitesinden kriz koordinasyonuna, teknolojik altyapıdan yeniden inşa çalışmalarına kadar afet yönetiminde önemli bir dönüşüm yaşadı. 6 Şubat 2023 depremlerinde ise ekipler dakikalar içinde harekete geçti, ilk kurtarma çalışmaları depremin ilk saatinde başladı.
17 Ağustos 1999 Türkiye’nin Hafızasına Kazındı
17 Ağustos 1999'da saat 03.02'de meydana gelen 7,4 büyüklüğündeki Marmara Depremi yaklaşık 45 saniye sürdü. Kocaeli, Yalova, Sakarya, İstanbul ve Düzce başta olmak üzere geniş bir bölgede ağır yıkıma yol açan depremde Meclis Araştırma Komisyonu raporuna göre 17 bin 480 kişi hayatını kaybetti, 43 bin 953 kişi yaralandı.
Yaklaşık 200 bin kişinin evsiz kaldığı depremde 66 bin 441 konut ve 10 bin 901 iş yeri tamamen yıkıldı. Felaket, yalnızca büyük can kaybına değil, Türkiye'nin afetlere hazırlık ve müdahale kapasitesindeki sorunların da açık biçimde görülmesine neden oldu.
“Nerede Bu Devlet?” Sorusu Hafızalara Kazındı
Deprem sonrasında iletişim, ulaşım ve koordinasyon alanlarında yaşanan sorunlar nedeniyle arama-kurtarma çalışmalarında ciddi gecikmeler yaşandı. İlk resmi açıklamanın yaklaşık 6 saat sonra yapılabilmesi ve yardımların önemli bölümünün bölgeye ulaşmasının 48 saati bulması kamuoyunda büyük tepkiye neden oldu.
Enkaz başlarında yakınlarını bekleyen vatandaşların feryatları ve “Sesimi duyan var mı?” çağrıları 17 Ağustos'un en acı sembollerinden biri haline geldi. “Nerede bu devlet?” sözü ise Türkiye'nin afet yönetimi hafızasında kalıcı bir yer edindi.
17 Ağustos Sonrası Afet Yönetiminde Yeni Dönem
Marmara Depremi'nin ardından Türkiye'de afetlere yalnızca müdahale eden değil, riskleri önceden azaltmayı hedefleyen bir anlayış öne çıktı. Arama-kurtarma kapasitesinin artırılması, kriz koordinasyonunun güçlendirilmesi, teknolojik imkanların geliştirilmesi ve afet sonrası yeniden inşa süreçlerinin hızlandırılması için yeni mekanizmalar oluşturuldu.
Bu dönüşüm, 6 Şubat 2023'te meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremlerde daha geniş ölçekte uygulamaya konuldu.
6 Şubat 2023’te İlk Ekipler Dakikalar İçinde Harekete Geçti
Kahramanmaraş merkezli 7,7 ve 7,6 büyüklüğündeki depremler 11 ilde ağır yıkıma neden oldu. İlk deprem saat 04.17'de meydana gelirken, AFAD saat 04.30'da Türkiye genelindeki kurtarma ekiplerinin bölgeye sevk edilmesi için harekete geçti.
Saat 04.40'ta Osmaniye'de ilk vatandaşın enkazdan sağ çıkarıldığı bildirildi. Böylece 1999'da saatler ve günlerle ölçülen müdahale süresinin, 2023'te dakikalar içinde başlayan operasyonlara dönüştüğü görüldü.
TSK’dan 1 Saat 28 Dakikada Hava Köprüsü
6 Şubat depremlerinin ardından Türk Silahlı Kuvvetleri de kısa sürede hava ulaşım kapasitesini devreye aldı. İlk depremden 1 saat 28 dakika sonra uçaklar bölgeye ekip ve malzeme taşımak üzere görevlendirildi.
İlerleyen saatlerde hava köprüsü genişletilirken personel ve yardım malzemelerinin sevki için çok sayıda askeri uçak ve helikopter kullanıldı. Deniz Kuvvetleri'ne ait gemiler de deprem bölgesindeki çalışmalar için görevlendirildi.
Kazma Kürekten İHA ve Dijital Enkaz Haritalarına
1999 ile 2023 arasındaki en dikkat çekici değişimlerden biri de arama-kurtarma teknolojilerinde yaşandı.
1999'da arama-kurtarma çalışmalarında insan gücü ve temel ekipmanlar öne çıkarken, bugün İHA ve dronlar, Coğrafi Bilgi Sistemleri, gelişmiş kamera sistemleri ve hidrolik kesici-ayırıcılar gibi teknolojiler kullanılıyor.
Türkiye genelinde akredite arama-kurtarma ekiplerinin oluşturulmasıyla birlikte eğitimli personel ve gönüllülerin sayısı da önemli ölçüde artırıldı.
6 Şubat Sonrası Yeniden İnşa Seferberliği
Afet yönetimindeki değişim yalnızca arama-kurtarma çalışmalarıyla sınırlı kalmadı. 6 Şubat depremlerinin ardından deprem bölgesinde geniş kapsamlı bir yeniden inşa süreci başlatıldı.
Depremin ikinci yılında 11 ilde toplam 455 bin 357 bağımsız bölümün tamamlandığı ve hak sahiplerine teslim edildiği bildirildi. Bunların 367 bin 995'ini konutlar, 65 bin 672'sini köy evleri, 21 bin 690'ını ise iş yerleri oluşturdu.
17 Ağustos’un Acı Mirasından Bugünün Afet Yönetimine
17 Ağustos 1999 Marmara Depremi, Türkiye için ağır bir kayıp ve büyük bir toplumsal travma olarak tarihe geçti. Ancak felaketin ardından başlayan dönüşüm, afetlere hazırlık ve müdahale konusunda yeni bir anlayışın oluşmasını da beraberinde getirdi.
1999'da yardımların bölgeye ulaşması günleri bulurken, 2023'te müdahale mekanizmasının dakikalar içinde devreye alınması Türkiye'nin afet yönetiminde geçirdiği değişimin en çarpıcı göstergelerinden biri oldu. 17 Ağustos'un 27. yılında, depremin acı mirası Türkiye'nin afetlere karşı hazırlık ve mücadele kapasitesini geliştirme sürecinin en önemli dönüm noktalarından biri olarak hafızalardaki yerini koruyor. kaynak:sabah
Kaynak: Konya Haberci
Yorumlar (0)