ABD/İsrail-İran savaşında gözler ateşkes görüşmelerine çevrilirken, Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gelişmeler küresel enerji piyasalarını ve bölgesel dengeleri sarsmaya devam ediyor. ABD’nin İran’a yönelik deniz ablukası sürerken, Washington’dan gelen açıklamalar ve Amerikan basınında yer alan iddialar dikkat çekti.
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, ABD Başkanı Donald Trump’ın Hürmüz Boğazı’nda uygulanan ablukadan memnun olduğunu belirterek, “Şu anda kartlar Başkan Trump’ın elinde” ifadelerini kullandı.
ABD Basını: Mayın Temizliği 6 Ay Sürebilir
Amerikan basınında yer alan haberlere göre, Hürmüz Boğazı’nda İran tarafından döşendiği öne sürülen mayınların tamamen temizlenmesi yaklaşık 6 ay sürebilir.
The Washington Post tarafından ismi açıklanmayan üç yetkiliye dayandırılan haberde, Pentagon’un üst düzey yetkililerinin ABD Temsilciler Meclisi Silahlı Hizmetler Komisyonu üyelerine yaptığı gizli bilgilendirmede bu süreyi paylaştığı belirtildi.
Yetkililer, İran’ın bölgede 20’den fazla mayın yerleştirmiş olabileceğini, bazı mayınların GPS teknolojisiyle uzaktan aktive edilebildiğini ve bu nedenle tespit edilmesinin oldukça zor olduğunu aktardı.
Savaş sona ermeden mayın temizleme operasyonunun başlamasının ise düşük ihtimal olduğu ifade edildi.
CENTCOM’dan 31 Gemiye Geri Dön Talimatı
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (United States Central Command), İran’a yönelik abluka kapsamında 31 gemiye geri dönmeleri ya da İran limanlarına yönelmeleri talimatı verildiğini duyurdu.
Açıklamada, gemilerin büyük bölümünün petrol tankeri olduğu ve çoğunun ABD’nin talimatına uyduğu belirtildi.
Daha önce 20 Nisan’da yapılan açıklamada da 27 gemiye benzer uyarı yapıldığı bildirilmişti.
İran’dan Misilleme: 2 Gemiye El Konuldu
İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO), Hürmüz Boğazı’nda iki gemiye el konulan operasyonun görüntülerini kamuoyuyla paylaştı.
Açıklamada, “MSC-Francesca” ve “Epaminondas” adlı gemilerin gerekli izinler olmadan seyir güvenliğini tehlikeye attığı gerekçesiyle durdurulduğu ve İran kıyılarına yönlendirildiği belirtildi.
Yayınlanan görüntülerde, silahlı DMO birliklerinin botlarla gemilere yaklaşarak kontrolü ele aldığı görüldü.
İran’dan Körfez Ülkelerine BM Üzerinden Uyarı
İran’ın Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi Said İravani, BAE, Suudi Arabistan, Katar ve Kuveyt’i BM’ye şikâyet etti.
BM Genel Sekreteri António Guterres’e gönderilen mektupta, söz konusu ülkelerin topraklarının İran’a karşı saldırılar için kullanılmasının uluslararası hukuk açısından sorumluluk doğurduğu vurgulandı.
Tahran yönetimi, komşu ülkelerden “iyi komşuluk ilkelerine uygun davranmalarını” istedi.
Avrupa’dan Enerji Alarmı
European Union Konseyi Başkanı António Costa, Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalmasının Avrupa için ciddi ekonomik sonuçlar doğuracağını söyledi.
Costa, Avrupa’nın enerji bağımsızlığı için nükleer ve yenilenebilir enerji yatırımlarını hızlandırması gerektiğini belirterek, “Bu artık ekonomik değil, doğrudan bir güvenlik meselesidir” dedi.
Yunanistan Başbakanı Kyriakos Mitsotakis ise petrol arzı, gübre tedariki ve enflasyon konusunda ciddi riskler oluştuğunu vurguladı.
Gözler Ateşkes Görüşmelerinde
ABD Başkanı Trump’ın İran’a kesin bir süre vermediği açıklanırken, diplomatik temasların sürdüğü belirtildi.
Washington ve Tahran arasındaki müzakere trafiği devam ederken, Hürmüz Boğazı’ndaki gerilimin küresel enerji piyasaları üzerindeki etkisi her geçen gün büyüyor. Dünya şimdi hem ateşkes masasından çıkacak sonucu hem de Hürmüz’deki kritik deniz düğümünün nasıl çözüleceğini bekliyor.
kaynak:sabah
