Ortadoğu’da Dengeleri Değiştirecek İddia: ABD ve İran’ın 14 Maddelik Mutabakatı Sızdı

ABD ile İran arasındaki gerilimin sona erdirilmesine yönelik olduğu iddia edilen 14 maddelik anlaşma metni, Arap basınında yer aldı. Al Arabiya tarafından aktarılan habere göre, taslak metinde askeri faaliyetlerin durdurulması, karşılıklı yaptırımların kaldırılması, İran’ın nükleer programına ilişkin taahhütleri ve ekonomik destek mekanizmaları yer alıyor.

İddiaya göre anlaşma, taraflar arasında mevcut çatışmaların sona erdirilmesini, bölgedeki askeri hareketliliğin azaltılmasını ve uzun vadeli bir siyasi sürecin başlatılmasını öngörüyor.

Tüm Cephelerde Ateşkes Ve Güç Kullanımından Kaçınma Taahhüdü

Sızdırıldığı öne sürülen metnin ilk maddesinde, ABD ve İran’ın müttefikleriyle birlikte Lübnan dahil tüm cephelerde savaşın derhal ve kalıcı olarak sona erdiğini ilan edeceği belirtiliyor.

Tarafların bundan sonra birbirlerine karşı güç kullanmaktan veya güç kullanma tehdidinde bulunmaktan kaçınmayı taahhüt edeceği ifade ediliyor.

60 Gün İçinde Nihai Anlaşma Hedefi

Taslak metinde, ABD ve İran’ın karşılıklı rıza halinde uzatılabilecek şekilde en fazla 60 gün içerisinde kapsamlı bir anlaşmaya ulaşmak için müzakerelere başlaması öngörülüyor.

Ayrıca tarafların birbirlerinin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı göstermesi, iç işlerine müdahale edilmemesi konusunda mutabık kalacağı aktarılıyor.

Basra Körfezi’nde Deniz Trafiğinin Yeniden Başlaması

Anlaşma iddiasındaki maddeler arasında Basra Körfezi’ndeki deniz trafiğinin yeniden düzenlenmesi de bulunuyor.

Metinde, ABD’nin deniz ablukasını kaldırması, İran’a yönelik müdahalelerin sona erdirilmesi ve ticari gemi trafiğinin 30 gün içerisinde savaş öncesi seviyelere dönmesinin hedeflendiği öne sürülüyor.

İran’ın ise teknik engellerin kaldırılması ve mayın temizliği gibi süreçlerin ardından ticari gemi hareketliliğinin normale dönmesi için adım atacağı belirtiliyor.

İran’a 300 Milyar Dolarlık Ekonomik Destek İddiası

Taslak anlaşmanın en dikkat çeken maddelerinden biri ise İran’ın ekonomik toparlanmasına yönelik finansman paketi oldu.

Haberde, ABD’nin bölgesel ortaklarıyla birlikte İran’ın rehabilitasyonu ve ekonomik kalkınması için en az 300 milyar dolarlık bir finansmanı garanti etmeyi planladığı iddia edildi.

Bu desteğin uygulanma mekanizmasının ise nihai anlaşmanın parçası olarak 60 gün içinde belirlenmesinin öngörüldüğü aktarıldı.

Yaptırımların Kaldırılması Ve Petrol İhracatı İçin Muafiyet

Metinde, İran’a yönelik ABD yaptırımlarının ve uluslararası yaptırımların belirli bir takvim dahilinde kaldırılmasının planlandığı öne sürülüyor.

Ayrıca ABD’nin, nihai anlaşmaya kadar İran’ın petrol ihracatı, petrokimya ürünleri, bankacılık, sigorta ve taşımacılık alanlarında bazı muafiyetler tanıyacağı iddia ediliyor.

İran’ın dondurulan varlıklarının serbest bırakılması ve bu fonlara erişimin yeniden sağlanması da taslakta yer alan başlıklar arasında gösteriliyor.

İran’dan Nükleer Silah Üretmeme Taahhüdü

Anlaşma metninde İran’ın hiçbir zaman nükleer silah üretmeyeceğini yeniden teyit edeceği belirtiliyor.

Tarafların, zenginleştirilmiş nükleer materyallerin durumu ve İran’ın sivil nükleer ihtiyaçları gibi konuları nihai anlaşma kapsamında ele alacağı ifade ediliyor.

BM Güvenlik Konseyi Onayı Öngörülüyor

İddiaya göre nihai anlaşmanın, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi tarafından bağlayıcı bir kararla onaylanması planlanıyor.

Ancak söz konusu 14 maddelik metnin resmiyet kazanıp kazanmadığı veya taraflarca kabul edilip edilmediği konusunda henüz resmi bir açıklama bulunmuyor. Taslak olarak aktarılan maddeler, bölgedeki diplomatik hareketliliğin yoğunlaştığı bir dönemde gündeme geldi.(kaynak:sabah)